گرنگییا نەزوك کرنێ د کونترولکرنا ئاژەڵێن ناف مالێ
نەزوککرن کریارەکا مرۆڤانەیە ژبو کونترولکرنا ئاژەلێن دانیشتیێن دناڤ مالان دا ، گرنگییا وێ ژبو ساخلەمییا ئاژەڵی یە ژ لایەکى ڤە و سڵامەتییا کومەلگەهێ ژ لایەکێ دى ڤە . رێکێن وەک خەساندن و راکرنا مالبچویکێ ئاژەلێ مێ  هاریکارن ژبو رێکگرتنا زێدەبوونا وان وکێمکرنا رەفتارێن وان یێن خراب کو دخوازن ژبو جووت بونێ، هەروەسا رێگریێ ل مەترسییا توشبوونا نەخوشیین جورە وجور دکەت.  
کلینیکێن پزیشکییا ڤێتێرنەری پێشنیارا ئەنجام دانا ڤان نشتەرگەرییان دکەن وبەردەوام پێ رادبن ل دویف پێویستییان ول حەفتییا بوری دا نشتەرگەریەکا نەزوککرنا ئاژەلی هاتە ئەنجام دان ب هەڤکارییا دکتور ناظم جواد حسن . 
زێدەبوونا نەکونترولکری یا دانیشتویێین ئاژەلێن ناڤ مالێ ، و هەر وەسا ئاژەلێن بێ خودان یێن لسەر جادان دبنە ئەگەرێ خەمخورییا کارمەندێن ساخلەمیێ و ژینگەهێ پێکڤە ، وشێوازێن کونترولکرنێ یێن جیاواز یێن هەین وەک ئەڤێن لە خوارێ دیار :
١. نەزوک کرن ب رێکا نشتەرگەریێ - رێکەکا کاریگەرە و تێچوییێ وێ یێ دوم درێژە.
٢.رێکا Trap - Neuter – Return  “TNR”   (الصید – التعقیم – أعادە الحیوان الى بیئته)
٣. رێکگرتنا دووگیانبوونێ لدەف ئاژەلان برێیا دەرمانان؛ لێ یا دەمی یە ئانکو ئاژەل دشێت پشتی ٦ مەهان جوتبوونێ بکەت و ب دوگیان ببیت. 
٤. رێکخستنا ژێدەرێن خۆراکی.
٥. هەڵمەتێن هوشیاریێ و ب خودانکرنێ: کاریگەرییێن دوم درێژ خانەی لێ گوهورینێن کەمکاری ( تغییرات بطیئە تحتاج وقت ).
٦. دانانا یاسایان و رێسایان - هاندانا نەزوکرنێ ددەت لێ پێدڤی ب جێبەجێکرن و دەمی یە. 
تێکەڵەیەک ژ ڤان شێوازان ب رێیا داتا و ژێدەرێن دانیشتییان پێکڤە دێ د کاریگەر بن.  رێکخراوێن ڤێتێرنەری و چاڤدێریا گیانەوەران بەرنامەیێن نەزوکرنا گیانەوەران د دانن ژبو پێشڤەچوونا تەندروستییا گشتی و ژینگەهێ. ئەڤ رێیە وەک کلیلەکێ یە ژبوو کونترولکرنا بەردەوامیا زێدەبوونا گیانەوەرانە.

بو پتر پێزانینا راپورت ب تێر و تەسەلى یا هاتیە بەلاڤکرن د پەیجێ کولیژێ دا. 
بەرهەڤکرنا کورتیێ :- پەیمان فەخری وأحمد ناصر قوناغا ٣