ستافێ ئەکادیمی

May 17, 2026, 9:13 p.m.
اسماء خالد حسین (دكتورا)
None
مامۆستا د مێژوویا ناڤەراستا ئیسلامی دا

مێژوو
كولیژا پەروەردا بنیات
زانکۆیا دهۆك

  1. باوەرناما دکتورایێ ژ کولیژا زانستێن مروڤایەتی - زانکویا دهوک سالا 2024.
  2. باورەناما ماستەرێ ژ کولیژا ئادابێ - زانکویا دهوک سالا 2010.
  3. بەکالوریوس ژ کولیژا ئادابێ-زانکزیا دهوک سالا 2000.

من دەست ب کارێ وانەگۆتنێ کر ل سالا 2010ێ پشتی من بروانامەیا ماستەرێ ب دەستڤە ئینای، ل زانکۆیا نەورۆز د پشکا یاسایێ دا. ل وێرێ من وانێن 'خواندنا کوردی' ل چەندین کۆلیژ و پشکان گۆتن، ژ وان ژی: کۆلیژا کارگێری و ئابووری، کۆلیژا ئەندازیاری، پشکا ئینگلیزی و پشکا یاسایێ بخۆ ژی. ئەڤێ هەمەجۆریێ هاریکاری کر د ئاڤاکرنا ئەزموونەکا ئەکادیمی یا هەمە لایەن دا، چونکی من سەرەدەری دگەل قوتابیێن جودا د بوارێن زانستی و مرۆڤایەتی دا کر، کو ئەڤێ یەکێ شیانا من زێدەتر ل سەر گۆنجاندنا پڕۆگرامێن خواندنێ دگەل سروشت و پێدڤیێن مەعریفی یێن هەر بوارەکی دا پەیداکر.

پاشان، دەما ئەز چوومە پشکا پەیوەندیێن نێڤدەولەتی، ئەزموونا من بەرفەرهتر لێ هات و وانێن خودان سروشتێ سیاسی و هزری ب خۆ ڤە گرتن، وەک: خواندنا کوردی، میتۆدۆلۆژیا ڤەکۆلینا سیاسی، و پێشهاتێن سیاسی ل ئیراقا هەڤچەرخ. ئەڤێ یەکێ دەلیڤە بۆ من چێکر کو ئەز د ناڤ بابەتێن هزرا سیاسی و گوهۆڕینێن دیرۆکی یێن هەڤچەرخ دا بچم، هەروەسا شیانێن قوتابیان د بوارێن شۆڤەکرن، رەخنەگرتن و ڤەکۆلینا زانستی دا بەرەڤ پێش ببەم.

ژ سالا 2021ێ وەرە، پشتی ئەز هاتیە ڤەگوهاستن بۆ زانکۆیا دهۆکێ، کۆلیژا پەروەردێ، پشکا دیرۆکێ، کارێ من یێ وانەگۆتنێ ل سەر بابەتێن دیرۆکی چڕ بوویە، ژ وان ژی: شارستانیەتا ئیسلامی، دیرۆکا ئەوروپا یا کەڤن، و میتۆدۆلۆژیا ڤەکۆلینا دیرۆکی. ئەڤ وەرارە بەردەوامیەکا سروشتی بوو بۆ گرنگیپێدانێن من ب مەعریفەیا دیرۆکی و میتۆدۆلۆژیا ئەکادیمی، ب تایبەتی ل دەمێ من دەست ب خواندنا دکتۆرایێ کری. ڤێ ئەزموونێ کارتێکرنەکا ئەرێنی ل سەر گەشەپێدانا رێکێن من یێن وانەگۆتنێ و ئاویتەکرنا ماددێ زانستی دگەل ڤەکۆلینێن نوی کر.

گرنگیا ڤێ ئەزموونێ د وێ چەندێ دایە کو هەمەجۆریا هزری و بەردەوامیا ئەکادیمی ب هەڤ ڕا کۆمکرینە. ڤێ یەکێ باوەریا من ب وێ چەندێ بهێزتر کر کو وانەگۆتنا زانکۆیێ تەنێ پرۆسەیەکا پەروەردەیی نینە، بەلکۆ بەرپرسیاریەتەکا زانستی و رەوشەنبیری یە ب مەرەما ئاڤاکرنا نەوەیەکێ کو هەلگرێ هشیاریا رەخنەیی، شیانێن ڤەکۆلین و شۆڤەکرنێ بیت، و بشێت پشکداریێ د خزمەتکرنا جڤاک و زانستێ دا بکەت."

البحث العلمي

گرنگیپێدانێن من یێن ڤەکۆلینێ ل دۆر دیرۆکا هزرا سیاسی د چارچووڤێ مەعریفەیا ئیسلامی دا ل سەردەمێن ناڤین دزڤڕن، هەروەسا دیرۆکا فەلسەفەیێ و دیرۆکا شارستانیەتا ئیسلامی ل وی سەردەمی دگریتە خۆ. ڤەکۆلینا من ب شێوەیەکێ سەرەکی تەکەزیێ ل سەر بابەتێن هزری و فەلسەفی دکەت، و وان د ناڤا چوارچووڤێ وان یێ دیرۆکی و مەعریفی (ئیپستمۆلۆژی) دا شۆڤە دکەت، و ژ گێڕانەوەیا دیرۆکی یا نەریتی یا روودانێن سیاسی و سەربازی دەرباز دبیت.

ئەڤ گرنگیپێدانە ژ باوەریا من یا بهێز دهێن کو تێگەهشتنا کویر بۆ دیرۆکا ئیسلامی پێدڤی ب چوونە ناڤا سیستەمێ وێ یێ هزری و فەلسەفی هەیە، و روونکردنا پەیوەندیا دیالێکتیکی د ناڤبەرا هزر و دەستهەلاتێ دا، د ناڤبەرا فەلسەفە و شەریعەتێ دا، و د ناڤبەرا تیۆرا سیاسی و پراکتیکا شارستانی دا. وەرار و گوهۆڕینێن سیاسی و جڤاکی یێن وی سەردەمی نکارن ب جودا ژ وان چوارچووڤێن هزری و فەلسەفی بهێنە تێگەهشتن یێن کو پشکداری د دارشتن و ئاراستەکرنا وان دا کری.

ل سەر ڤێ بنەمایێ، ڤەکۆلینا من هەوڵ ددەت خواندنێن رەخنەیی و شرۆڤەکاری بۆ کەلەپوورێ هزری یێ ئیسلامی پێشکێش بکەت، ب رێکا دووبارە لێکدانەڤەیا دەق و چەمکان د ناڤا چوارچووڤێن وان یێن شارستانی دا، ژ پێخەمەت دەولەمەندکرنا دیالۆگا هزری ل دۆر ڤێ میراتا مرۆڤایەتی یا دەولەمەند.

من دەست ب سەرپەرشتیاریا پرۆژەیێن ڤەکۆلینێ یێن دەرچوونێ بۆ قوتابیێن قۆناغا بەکالۆریۆسێ ل زانکۆیا نەورۆز کر ل سالا 2010ێ، پێش ئەوەی ل سالا 2021ێ بچمە زانکۆیا دهۆکێ، کو ل وێرێ ژی من بەردەوامی دا کارێ خۆ یێ ئەکادیمی و سەرپەرشتیاریا ڤەکۆلینان د پشکا دیرۆکێ دا. بەرپرسیاریەتیێن من وەک سەرپەرشتیار ئەڤە بوون: رێ نیشادانا قوتابیان بۆ هەلبژارتنا بابەتێن ڤەکۆلینێ ل سەر بنەمایێ رەسەناتیا زانستی، دارشتنا کێشەیا ڤەکۆلینێ ب هووربینیەکا میتۆدۆلۆژی، بکارئینانا وان میتۆدێن دگەل سروشتێ ڤەکۆلینێ دگونجن، و چاڤدێریکردنا قۆناغێن شۆڤەکرن و نڤیسینا ئەکادیمی ب رەنگەکێ کو دگەل پێدڤیێن ڤەکۆلینا زانستی یا توندوتۆڵ بگونجیت.

ئەو ڤەکۆلینێن من ل زانکۆیا نەورۆز سەرپەرشتی دکرن، د ناڤبەرا دیرۆکا نوی و پەیوەندیێن نێڤدەولەتی دا بوون، ب پشت بەستن ب پەیوەندیێن زانستی یێن د ناڤبەرا هەردوو بواران دا، ب تایبەتی دەما بەحس ل سەر گەشەپێدانا سیستەمێن سیاسی و وەرارێن نێڤدەولەتی یێن هەڤچەرخ دهاتە کرن. هەروەسا، راسپاردنا من بۆ گۆتنا وانەیا 'میتۆدۆلۆژیا ڤەکۆلینا سیاسی' پشکداری د زێدەکرنا ئەزموونا من یا سەرپەرشتیاریێ و پێشخستنا رێکێن من بۆ ئاراستەکرنا قوتابیان د ڤەکۆلینا زانستی دا کر، دگەل گەشەپێدانا شیانێن وان یێن شۆڤەکرن و بەلگەهێنانێ و شیانا گرێدانا روودانێن دیرۆکی ب چارچووڤێن وان یێن سیاسی و هزری ڤە.

ل زانکۆیا دهۆکێ، پشکا دیرۆکێ، سەرپەرشتیاریا من یا ئەکادیمی ڤەکۆلینێن دیرۆکا نوی و دیرۆکا ئیسلامی یا سەردەمێن ناڤین ب خۆ ڤە گرتن. من تەکەزی ل سەر راهێنان و مەشقکرنا قوتابیان د بوارێ شۆڤەکرنا رەخنەیی یا ژێدەرێن دیرۆکی یێن سەرەکی و لاوەکی دا کر، و بکارئینانا وان ب میتۆدەکا زانستی یا بهێز، دگەل پابەندبوون ب پرەنسیپێن بابەتیبوونێ، دەستپاکیا زانستی، و رەچاوکرنا پیڤەرێن دروست یێن ڤەکۆلینا دیرۆکی. ئەڤ ئەزموونا سەرپەرشتیاریێ یا کۆمبوویی، ب شێوەیەکێ بەرچاڤ هاریکار بوو د پشتگیریکردنا رێکا قوتابیان د ڤەکۆلینێ دا و گەشەپێدانا کارامەییێن وان یێن زانستی، کو ب ڤێ یەکێ شیانا وان زێدەتر لێ هات بۆ بەرهەمئینانا ڤەکۆلینێن ئەکادیمی یێن کو ب شۆڤەکرنا رێکخستی و هزرا رەخنەیی یا دروست دهێنە ناسین.